سفارش تبلیغ

پایه عکاسی مونوپاد
جمکرانی شویم
 
 
سروش دل
 
 
دانش دو گونه است : در طبیعت سرشته ، و به گوش هشته ، و به گوش هشته سود ندهد اگر در طبیعت سرشته نبود . [نهج البلاغه] 




»» عرش خدا چیست ؟ ودر کجاست ؟

حضور معلم و مفسر در کنار قرآن برای فهم دقیق و صحیح آیات و دوری از هر خطا و اشتباه نیاز جدی و همیشگی جامعه بشری است که البته این مهم از سوی رسول خدا (صلی الله علیه وآله) به خوبی مورد عنایت قرار گرفت، به طوری که از ابتدای بعثت تا آخرین روزهای حیات مبارکشان جانشینان بعدی خود را که معلمین حقیقی قرآن هستند را معرفی نمودند.

عرش

متأسفانه عده ای در طول حیات چند صد ساله قرآن برای درک معارف والای قرآن به این معلمان برگزیده مراجعه نکردند، لذا در فهم و بیان آن به بی راهه هایی کشیده شدند که در برخی مباحث سقوط کردند واژه های همچون عرش، کرسی، وجه الله، یدالله، لقاءالله و... می‌باشد که در این فرصت و فرصت‌های بعدی به بررسی نظرات فرقه های اسلامی و سپس بیان معلمان واقعی قرآن می‌پردازیم و قضاوت را به شما واگذار می‌کنیم.

عرش در لغت

در لغت عرب، عرش در اصل به معنای جایی است که سقف دارد. سپس در معانی دیگر نیز آمده از جمله «عرش سلطان» که به جایگاه سلطان اطلاق می‌شود و در بیشتر موارد در معنای سلطنت و حکومت کردن استعمال شده است.

 

واژه عرش از نظر فرقه های اسلامی

واژه عرش در فرقه های مختلف اسلامی معنای متفاوتی به خود اختصاص داده که عبارتند از:

1- گروهی به نام «مجسّمه» معتقدند خداوند را عرش مشخص و معلومی است بالای آسمان هفتم که چیزی شبیه به تخت است و پایه‌هایش روی آسمان هفتم می‌باشد که ملائکه آن را حمل می‌کنند و خداوند بالای آن قرار دارد ...

2- اکثر قریب به اتفاق دانشمندان و مفسرین بزرگ اهل سنت همچون طبری، ابن کثیر، سبوطی، ابوداود، احمدبن حنبل آلوسی و ... در کتابهای معتبر خویش که معتقدند ذره ای خطا در آن‌ها راه ندارد همانطور که در قرآن اشتباهی وجود ندارد!! ... چنین آورده‌اند که خداوند پیش از آنکه موجودات عالم را خلق کند در میان ابری بوده و عرش او بر روی آب قرار گرفته بود. سپس عرش خدا بر پشت هشت بز کوهی قرار گرفت که فاصله‌ی سم آن‌ها تا زانویشان به اندازه‌ی دو آسمان می‌باشد و فاصله‌ی سطح پایین و بالای عرش به اندازه‌ی فاصله میان دو آسمان است و خداوند در بالای آن عرض قرار گرفته است.

در حدیثی دیگر آورده‌اند: عرش در اثر سنگینی خدا که بر آن قرار دارد مانند جهاز شتر می‌ماند که وقتی کسی سوار آن می‌شود صدای غژغژ می‌کند.

از این دست روایات در کتب اهل سنت فراوان است به طوری که سبب شده عرش را به یک جسم مادی تأویل کنند که نتیجه آن این است که برای خدا نیز اعضا و جوارحی قائل هستند که با آن‌ها بر عرش تکیه می‌زند.

3- عده ای نیز معتقدند اصلاً عرش، وجود خارجی نداشته و صرفاً کنایه از سلطنت و استیلای خدا بر عالم خلقت است.

قبل از آنکه دیدگاه شیعه را درباره این واژه بیان کنیم به نقد دیدگاه های مطرح شده می‌پردازیم:

درباره نظر اول که مربوط به گروه مجسمه می‌باشد باید گفت نظر آن‌ها کاملاً مخالف قرآن است که می‌فرماید: لیس کمثله شیء (شوری/11) هیچ چیز همانند او نیست. در حالی که آن‌ها برای خدا جسم در نظر گرفتند و خدا را موجودی جسمانی می‌دانند.

نظر دوم که مربوط به اکثر جماعت اهل سنت می‌باشد عرش را مطابق هیئت بطلمیوسی تفسیر کرده‌اند که برای خروج از مشکلاتی که در این تفسیر با آن مواجه شده‌اند از ظاهر آیات نیز عدول کرده‌اند و مجبور شده‌اند خداوند را شبیه موجودات جسمانی بدانند که همین عدول از ظاهر قرآن برای رد آن‌ها کافی است.

اما دلیل دیگر بر باطل بودن نظر آن‌ها بطلان هیئت بطلمیوسی است که جهان را مانند ساختمان هفت یا هشت طبقه می‌پذیریم، اما کنایه بودن آن منافات ندارد که یک حقیقت و واقعیت در جهان خارج وجود داشته باشد به طوری که این کنایه هدفش بیان آن واقعیت باشد یعنی سلطه و سلطنت خدا بر عالم یک امر قراردادی مثل سلطنت‌های دنیایی نیست بلکه یک امر واقعی و حقیقی و البته متناسب با ساحت مقدس الهی که احاطه تدبیر خداوند بر ملکش را مجسم می‌سازد به طوری که تدبیر همه امور از آن جا نشأت می‌گیرد.

امام صادق
عرش در مکتب اهل بیت

دیدگاه شیعه را با نقل روایاتی از امامان معصوم علیهم السلام بیان می‌داریم:

شخصی از امام صادق (علیه السلام) سوال کرد: کان عرشه علی الماء؛ عرش او بر آب بود به چه معناست؟

حضرت فرمود: در معنای آن چه می‌گویند؟ آن شخص گفت: می‌گویند عرش بر روی آب بود و پروردگار بالای آن قرار داشت.

حضرت فرمود: دروغ گفته‌اند. هر کس چنین پندارد، خدا را «حمل شده» قرار داده و گمان کرده است که خدا را چیزی حمل می‌کند و صفت مخلوقات را به خدا نسبت داده است. چنین شخصی باید بپذیرد آن چیز دیگر که خدا را حمل نموده از خدا نیرومندتر است.

در روایتی از امام رضا (علیه السلام) در تفسیر آیه 7 سوره هود سوال شد حضرت فرمودند خداوند عرش، آب و ملائکه را قبل از آفرینش آسمان‌ها و زمین آفرید.

از روایات منقول از امامان معصوم علیهم السلام در تفسیر واژه عرش صفات متعددی برای عرش استخراج می‌شود که هر مورد آن در قرآن معنایی جداگانه دارد از جمله ملک عظیم (توبه/ 129)، علم به جمیع حوادث و وقایع (حدید/ 4)، حقیقتی خارجی و عینی (غافر/7 و حاقه/ 17)

شیعه معتقد است عرش، مقام و مرحله موجودی است که سر نخ جمیع حوادث و امور در آن جاست.

آن گاه بر عرش استیلا یافت. آنچه در زمین فرو می‌رود و آنچه از آن بیرون می‌آید و آنچه در آن بالا می‌رود همه را می‌داند. هر کجا باشید، او با شماست و خدا به هر چه می‌کند بیناست. (حدید/4)

این مقام، مقام تدبیر عام عالم است و مقام علم نیز هست و چون این‌گونه است، قبل از وجود این عالم وجود داشته و پس از آن نیز وجود خواهد داشت.

بر اساس اعتقاد شیعه آیه «علی العرش استوی» بدین معناست که خداوند بر همه چیز احاطه داشته و تدبیرش بر همه موجودات اعم از آسمانی و زمینی حاکم و خداوند رب همه موجودات است یعنی مالک و مدبر آن‌هاست.

به طور کلی باید گفت در عالم وجود با همه‌ی اختلاف مراتبش، مرتبه ای هست که زمام جمیع حوادث و اسباب و علل آن‌ها در آن جا می‌باشد و آن مرحله، مقام عرش است.

خلاصه سخن ...

از آنجا که درک برخی واژه‌ها برای کسانی که به علم الهی متصل نیستند سخت و دشوار و گاهی غیرممکن است همچون واژه عرش، عده ای به خطا رفته و برای خدا وجودی جسمانی تصور کنند تا بتوانند آیه را تفسیر کنند اما پیروان مکتب اهل بیت با کمک از عالمان علم الهی به معنای حقیقی آن که مقام تدبیر و مالکیت و احاطه بر عالم است دست یافتند و این مفهوم جز از کسانی که متصل به علم الهی هستند فهمیده نمی‌شود.

 

مریم جعفری

مدرس دانشگاه

منابع:

1- التوحید، صدوق، ص 320، ج 2، ص 321- 324- ص 319، ح 1

2- مفردات الفاظ قرآن، راغب اصفهان، واژه عرش

3- لسان العرب، ابن منظور، واژه عرش

4- تفسیر الطبری، طبری، ج 3، ص 9- 11، ج 12، ص 4

5- الرّد علی الجهیمه، محمد بن عثمان دارمی، ص 9

6- سنن ترمذی، ج 5، ص 288

7- صحیح بخاری، کتاب بدءالخلق

8- الدرالخشور، سیوطی، ج 3، ص 322

9- تفسیر روح المعانی، آلوسی، ج 12، ص 5

10- ترجمه تفسیر المیزان، علامه طباطبایی، ج 8، ص 198- 191

11- معارف قرآن در المیزان، سید مهدی امین، ج 1، ص 184- 177

12- سنن ابن ماجه، ج 1، ص 65- 64

13- مسند احمد حنبل، ج 4، ص 12- 11

14- نقش ائمه در احیاء دین، علامه عسگری، ج 2، ص 277- 271 



نوشته های دیگران ()
نویسنده متن فوق: » دکتر سارا ( پنج شنبه 91/4/1 :: ساعت 5:16 عصر )

»» لیست کل یادداشت های این وبلاگ

دروغ بزرگی به نام تلویزیون LED در بازار ایران
نکاتی درباره کپک در رب، آبغوره و ترشی
من را خودم از خودم ساخته ام
با این تست، سن قلبتان را تخمین بزنید
دانستنی های مهم درباره کمر درد، دیسک کمر و درمان
هنر نمایی با غلات صبحانه (+عکس)
شرکت «عذر خواهی» در ژاپن! (+عکس)
جایی میان قلب...
تداخل دارویی و تشدید بیماریها
عرض ارادتی به خورشید خراسان
[عناوین آرشیوشده]
 

>> بازدید امروز: 511
>> بازدید دیروز: 1272
>> مجموع بازدیدها: 832210
» درباره من «

سروش دل
مدیر وبلاگ : دکتر سارا[1758]
نویسندگان وبلاگ :
dr shohre  khanom
dr shohre khanom[93]
mastane_j[430]
iman_karami
iman_karami[171]
ehsan[50]
بی نام ونشون ...[263]
mohsen_f[185]
دکتر بیگدلی[249]
دکتر سلیمی راد
دکتر سلیمی راد[331]

پزشک هستم که آرزو دارم بتوانم از تخصصم در جهت کمک به همنوعم به نحو احسن استفاده کنم و بیاری خدا دردی از دردهای بیماران دردکشیده را از تن رنج کشیده اشان کم کنم ....
پخش زنده حرم
» پیوندهای روزانه «

دستورات دارویی [30]
استار دانلود [75]
سراب بهاییت [35]
همنشین [16]
سایت امام علی (ع) [49]
سایت امام علی (ع) [20]
تالارهای گفتمان کشف الیقین [21]
وب سایت ختم قرآن مجید [18]
سایت پاسخ به سوالات و شبهات(ایت الله انصاریان) [37]
سایت امام رضا(ع) [82]
پزشکان بدون مرز [72]
احادیث وروایات [97]
لبیک [28]
وب سایت شهید اوینی [73]
وب سایت تبیان [91]
[آرشیو(18)]

» فهرست موضوعی یادداشت ها «
الهام بخش-انسان موفق- دانستنی ها-تجارت-دوست داشتنی-شگفت انگیز-ان[2] . ارزش دوستی . آلبالو- خواص آلبالو_دیابت . آشپزخانه معجزه گر-عسل- قرقره-ادویه-چای نعنا-جوی دوسر . آسپرین- خطر- سکته قلبی- سرطان - مرگ- افراد مسن . Zapaday -خبرهای فردا-وبلاگ نویس- ساتفان هائونار- . 30 قانون . ویندوز اکسی-دسکتاپ-All Programs-Group Policy-آیکون . ورزش- نخورید -برنج قهوه ای - سالاد - فست فود -شکلات سیاه . والپیر_سه بعدی . هتک حرمت - اما هادی- فضای سایبری-توهین . نماز جماعت-ایت الله بهجت-فریاد اخر نماز-باغ پیش رو . مولود حضرت علی - روز پدر -روز مرد . منبع: روزنامه اعتماد ملی . ماه رجب-روزه ماه رجب- فرموده رسول خدا . گوگل- موزیک ریتمیک-Recursion-پروژه منتال‌پلکس -پک‌من . گوگل درایو-ویندوز-اپ باکس-گوگل داکس-wevideo-mirror . قلقلک . شعر مادر-آسمان-خاک-بحر-عشق-علم . سیگار . سوال فلسفی یک بچه شتر . سری جدید- پـَــــ نــــه پـَــــ- بسیار جالب- خنده دار . سروده ای شنیدنی از زنده یاد آقاسی در بعثت پیامبر اکرم (ص) . سرفه کردن-غلل سرفه- شرت عسل-درمان-تشخیص- . سرطان . زندگی بهتر . روز زن-روز مادتولد حضرت زهرا -سروش دل . رصد -زهره گذر-تلسکوپ . رژیم لاغری -بارداری- نازایی- هشدار-زنان . دریا شکافته میشود-جزیره جیندو-حضرت موسی . درد عضله- خوراکی ها- امگا 3--لیمو-سویا-گیلاس . درد - قرص مسکن- هشدار . دانستنی ها-طنز-خنده دار -آیا میدانید . خشم-کنترل-نفس عمیق-روانشناسان- سرعت گیر-احساسات . خرید آنلاین - آندروئد-هک-کارت اعتباری -خطرناک . جوجه کباب تابه ای-صبحانه-ماکارونی متفاوت . ترک گوشه لب -علت ودرمان . پف صورت- آلرژی-آبسه دندان-پره اکلامپسی-کم کاری تیروئید . بیماری کراتیت- درمان- عوامل علائم-عوارض- پیشگیری . ایا میدانستید . امام هادی (ع)- رسانه_ نقی_تلویزیون . امام رضا (ع) .
» آرشیو مطالب «
نوشته های روزانه
اخبار
ایام شهادت مولای دوجهان
مناجات
ضرب المثل
حدیث
حکایت
اس ام اس
مطالب علمی_پزشکی
امام عصر جانم بفدایت
نوشته های مذهبی
دلنوشته ها
متفرقه
اشعار
دانستنیها
نکته ها
بسیج
طنز وشوخی
هنر
تابستان 1387
زمستان 1386
مهر 1387
پاییز 1386
دی 1387
بهمن 1387
زمستان 1387
اسفند 1387
فروردین 1388
اردیبهشت 1388
خرداد 1388
تیر 1388
شهریور 1388
مرداد 1388
مهر 1388
آبان 1388
آذر 1388
دی 1388
بهمن 1388
اسفند 1388
فروردین 1389
اردیبهشت 1389
خرداد 1389
تیر 1389
مرداد 89
مرداد 1389
شهریور 89
مهر 89
آبان 89
آذر 89
دی 89

» لوگوی وبلاگ «


» لینک دوستان «
بی سر و سامان
جاده مه گرفته
سرچشمه ادب و عرفان : وب ویژه تفسیر ادبی عرفانی قرآن مجید
عاشقان
خورشید تابنده عشق
لیلای بی مجنون
یامهدی
بادصبا
در دوران بـــرزخی ...
جاده های مه آلود
ترخون
ماییم ونوای بینوایی.....بسم الله اگرحریف مایی
دختر و پسرای ایرونی
آیینه های ناگهان
welcome to my profile
غدیریه
تراوشات یک ذهن زیبا
بانـــــــوی دشــــــــــت رویــــــا
تبسمـــــــــــــــی به ناچار
***جزین***
سلام آقاجان
سرچشمـه فصـاحت و بلاغت
یه دختره تنها
►▌ استان قدس ▌ ◄
شاسوسا
(بنفشه ی صحرا)
رقصی میان میدان مین
نهان خانه ی دل
زمزمه های تنهایی من...
نیمکت آخر
در غزل فلسفه ی چشم تو در زیر سوالم
زمزمه تنها
در انتظار آفتاب
شهرستان بجنورد
ترنم یاس
ღღ♥دنیای بارانی♥ღღ
نوستالوژی دل ....
hamidsportcars
شاه تور
آخرالزمان و منتظران ظهور
...عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست
ردِ پای خط خطی های من
فتوبلاگ حسین کارگر
سجاده ای پر از یاس
خنده بازار
فرق بین عشق و دوست داشتن
۩۞۩ السلام علیکم یا اهل بیت النبوه ۩
تنهایی......!!!!!!
هگمتانه
خون شهدا

» صفحات اختصاصی «
گاهی به نگاهت نگاه کن !
هیچ میدونی یکی هست که مراقبمونه ؟؟
خوشبختی یک سفر است
اس ام اس تبریک عید فطر
بهترین مفهوم زندگی = زیستن
تاثیر بچه دار شدن بر مردان
چطور چربی بیشتری بسوزانید ؟
فنون آرایش صحیح بابی بروان
۱۴ میان وعده ای که چاق کننده نیست
چگونه پوستمان را جوان نگه داریم ؟
راز شخصیت شما در چهره تان نهفته است :
روش برخورد با کسانی که خود را عقل کل می دانند !
خیر بیبینی این شب چله مادر !
بیست و یک جمله انرژی زا از آنتونی رابینز
با آگاهی زندگی کنید
خیر بیبینی این شب چله مادر !
روز مادر مبارک
دعای هر روز ماه مضان
22 بهمن مظهر ایستادگی وحضور همیشگی ملت ایران است

» وضعیت من در یاهو «
یــــاهـو
» طراح قالب «